CrossOver

Plaats
Amsterdam

Opdrachtgever
Gemeente Amsterdam, stadsdeel Oud-Zuid

Ontwerp
2008

Ideeënprijsvraag: Vondelpark

Het Vondelpark is een levend monument naar een ontwerp uit 1864 en nog altijd een louterende plek temidden van het stadsgewoel. Sinds bijna 10 jaar is Gemeente Amsterdam, stadsdeel Oud-Zuid, de strijd aangegaan met de enorme slijtageslag als gevolg van hoge bezoekersaantallen en een slechte waterhuishouding. Het maken van een ontwerp voor repetitieve elementen vormt het sluitstuk van deze renovatie opgave, waarbij de meubels ‘de knopen op het pak’ gaan vormen.

Een blik in het stadsarchief van Amsterdam leert dat de repetitieve elementen steeds de toen geldende tijdgeest hebben geademd en de geschiedenis van de bankjes is daar wel het meest typerende voorbeeld van. In onze zoektocht heeft de vraag centraal gestaan hoe een nieuw ontwerp de huidige tijdgeest het best weerspiegelt.

De constatering dat de huidige bank eigenlijk ‘best wel lekker zit’ én het gegeven dat meer dan 300 banken moeten plaats maken voor nieuwe elementen, bracht ons er toe om de bestaande onderstellen opnieuw te gebruiken. De onderstellen worden samengesteld tot verschillende elementen die plaats bieden aan zitten en liggen; aan ontmoeting en afzondering.

Vervolgens is gekeken hoe deze elementen opnieuw kunnen worden bekleed. Gezocht is naar een textuur die deels transparant is, waardoor de elementen niet zo massief ogen. Het op basis van studies ontwikkelde patroon is een hedendaagse interpretatie van de Andreaskruisen uit het wapen van Amsterdam. Het is een netwerk van kruisen die willekeurig lijken te zijn geformeerd; als het gebladerte van een boom dat licht doorlaat en schaduwen creëert.

Het idee achter het nieuwe bankontwerp wordt ook voor de vormgeving van de andere elementen ingezet. Eerst wordt voor elk element zorgvuldig de structuur en vorm bestudeerd, bijvoorbeeld geïnspireerd op klassieke voorbeelden, en vervolgens worden deze met hetzelfde patroon omwikkeld. Zo ontstaat een eenduidig handschrift voor de diverse elementen in het park.

De verschillende elementen ademen een neoromantische sfeer en vormen een duidelijke familie. Hoewel de elementen sterk contrasteren met hun achtergrond gaan ze tegelijk op in de natuurlijke omgeving. De repetitieve elementen willen niet concurreren met de oorspronkelijke bouwwerken, maar juist het 19e eeuwse erfgoed eren, zonder het te kopiëren.